0

آشنایی با انواع منبع انبساط و معرفی نحوه کارکردن منبع انبساط

بازدید 46

منبع انبساط چیست؟

منبع انبساط (Expansion Tank یا Expansion Vessels) دستگاهی است که به منظور حفاظت از سیستم های گرمایشی برای جلوگیری از فشار زیاد آب استفاده می گردد. همچنین از منبع انبساط به منظور جبران آب های از دست رفته در حال گردش درون سیستم های گرمایشی، استفاده می گردد. در واقع مخزن انبساط دارای دو هدف مهم می باشد. مخزن انبساط وظیفه متوازن و هماهنگ کردن فشار بالای سیالات گرم شده و تامین کردن آب گرم مورد نیاز می شود. همچنین موجب انتقال آب با فشار مناسب و کافی به تمام واحدهای ساختمان و طبقات بالاتر می گردد.

برای خرید انواع پکیج به سایت اسپیتی مراجعه فرمایید.

منبع های انبساط در سایزها و شکل های مختلفی تولید می شوند

کاربرد منبع انبساط در سیستم های گرمایشی

منبع انبساط یا مخزن انبساط در تمامی سیستم های گرمایشی مانند موتورخانه، پکیج و … نصب می گردند. وظیفه آنها گرفتن انبساط آب موجود در سیستم بوده و از گسترش و افزایش فشار آب در سیستم جلوگیری می نماید. در سیستم های گرمایش مرکزی یا موتورخانه، بر اثر حرارت مستقیم، دما و حجم آب درحال گردش داخل لوله ها افزایش یافته و فشار آب غیر قابل کنترل می شود. همین امر باعث ترک خوردگی و نشتی لوله ها و در آخر ترکیدن و انفجار دیگ و دیگر تجهیزات می گردد.

در این مواقع به منظور اطمینان و پیشگیری از چنین اتفاق هایی از شیر اطمینان استفاده می کنند. این شیر قسمتی از آب اضافی را از سیستم تخلیه نموده و فشار را به اندازه نرمال می رساند. اما گاهی اوقات به شیر اطمینان نیز نمی شود به صورت کامل اعتماد نمود. زیرا ممکن است، خود شیر به تنهایی دچار خرابی باشد. در صورت خرابی شیر اطمینان، میزان قابل توجهی از آب داخل سیستم گرمایشی از دست می رود. تعمیر موتورخانه و اجزای آن امری مهم به منظور بالا بردن راندمان کاری سیستم های گرمایشی می باشد. همچنین از آسیب های جبران ناپذیر جلوگیری می گردد.

برای کسب اطلاعات در مورد عملکرد شیر اطمینان به مقاله “شیر اطمینان چیست و نحوه عملکرد آن چگونه است؟” مراجعه فرمایید.


انواع منبع انبساط

  • منبع انبساط باز (Open Expansion Tank)
  • منبع انبساط بسته (Closed Expansion Tank)
منبع انبساز به دو نوع کلی باز و بسته تقسیم می گردد

منبع انبساط باز

منبع انبساط باز در فضای آزاد قرار دارد و هوای آزاد به صورت کامل با این منبع در تماس می باشد. باز بودن این منبع موجب وارد شدن فشار مستقیم هوا به سیالات داخل سیستم گرمایشی شده و سطح آب را تحت تاثیر خود قرار می دهد.

این مدل منبع برای سیستم های گرمایشی کم فشار مناسب می باشد. مخزن انبساط باز باید در بالاترین ارتفاع از مبدل حرارتی به منظور تنظیم و متوازن کردن فشار آب قرار بگیرد. همچنین از گسترش و هدر رفتن آب نیز جلوگیری می کند. اگر منبع انبساط باز در ارتفاع بالاتری قرار بگیرد، آب با فشار بهتری به کل سیستم پخش می گردد. معمولا محل نصب و راه اندازی منبع انبساط باز در پشت بام ساختمان می باشد.

انواع منبع انبساط باز

  • منبع انبساط آلومینیومی
  • منبع انبساط آهنی (گالوانیزه)
  • منبع انبساط فایبرگلاس

مزیت های منبع انبساط باز

  • قیمت خرید کم نسبت به مخزن انبساط بسته
  • کم بودن هزینه تعمیر و سرویس
  • ضریب اطمینان بالا

معایب منبع انبساط باز

  • عملکرد ضعیف در سیستم های پرفشار
  • امکان زنگ زدگی و پوسیدگی
  • نیاز به لوله کشی در پشت بام ساختمان
  • هدر رفتن انرژی در فصل زمستان

برای خرید انواع پکیج به سایت اسپیتی مراجعه فرمایید.


منبع انبساط بسته

مخزن انبساط بسته در یک محفظه کاملا پوشیده قرار دارد. این مدل بر خلاف مخزن انبساط باز هیچگونه ارتباطی با هوای آزاد ندارد. این منبع دارای دو بخش متفاوت، که یک بخش به منظور گاز بی اثر و دیگری برای ورودی آب در گردش سیستم گرمایشی می باشد. فشار مورد نیاز این منبع از طریق بالشتک های هوا و گاهی با بالشتک های گاز فراهم می شود. فشار این سیستم گرمایشی با متعادل شدن مقدار آب و فشار گاز تنظیم می گردد. به همین علت، این منبع باید در موتورخانه و یا در کنار دیگ آبگرم نصب شود.

انواع منبع انبساط بسته

منبع انبساط قابل تنظیم (Adjustable Expansion Tank)

در این منبع ها، فشار آب موجود در سیستم به صورت مداوم اندازه گیری می شود. همچنین میزان فشار آب در یک میزان مشخص، ثابت نگه داشته می شود. به همین علت در اثر تغییر دمای آب در گردش در سیستم گرمایشی، حجم آب در حال گردش، افزایش و یا کاهش می یابد. به همین ترتیب میزان هوای درون منبع، تحت تاثیر این تغییرات، تغییر می کند. در واقع حجم آب با گرم شدن تدریجی آن درون سیستم گرمایشی و ورود آب به منبع، به مرور بیشتر شده و به همین علت هوای موجود در مخزن انبساط خارج می گردد.

هنگامی که میزان آب داخل منبع به بیشترین میزان خود رسید، شیر خروجی هوای داخل منبع بسته شده و فشار درون منبع در حد ثابت و مشخص قرار می گیرد. سپس با افزایش حجم آب یا کاهش حجم آب، این منبع شروع به کار کرده و با کاهش و یا افزایش آب موجود در منبع، فشار را به میزان ثابتی نگه می دارد. یکی از معایب موجود در مخزن انبساط بسته قابل تنظیم این است که در مواردی امکان ورود هوای موجود در مخزن به آب وجود دارد. به همین دلیل قابلیت ایجاد حباب درون سیستم گرمایشی و لوله ها را دارا می باشد. این امر موجب نیاز بیشتر به هواگیری لوله ها و سیستم گرمایشی می شود.

منبع انبساط تیوپی (Bladder Expansion Tank)

مخزن های انبساط بسته تیوپی دارای یک تیوپ لاستیکی در درون مخزن می باشند. این تیوپ مخزن را به دو بخش تقسیم می کند. در فضای خارجی تیوپ، لایه هوا و یا گاز تحت فشار وجود داشته و فضای داخلی تیوپ از طریق آب در حال گردش موجود در سیستم گرمایشی پر می گردد. به این صورت که زمانی که داخل تیوپ که با آب منبسط شده پر شده است، تحت فشار زیاد آب قرار گرفته و تیوپ لاستیکی افزایش حجم می یابد. هنگامی که این فشار بیشتر از آستانه تحمل بخش گازی باشد، سیستم منبع شروع به کار می کند. این منبع آب اضافی را با باز کردن شیر خروجی خارج کرده تا فشار داخل منبع دوباره به اندازه نرمال اولیه برگردد. از جمله معایب مخزن انبساط بسته تیوپی می توان به از دست دادن خاصیت تیوپ لاستیکی موجود بین دو قسمت گازی و مایع، به مرور زمان اشاره نمود. همچنین این تیوپ می تواند سوراخ یا پاره شود و مشکلات متعددی در سیستم گرمایشی ایجاد و آن را مختل نماید.

منبع انبساط دیافراگمی (Diaphragm Expansion Tank)

منابع دیافراگمی در داخل خود، لاستیک و یا غشایی لاستیکی که دو قسمت هوا و آب ایجاد می کنند. در قسمت گاز یا هوا میزان معینی از هوا تزریق شده و مقدار آن ثابت است. این هوا باید هر بار تست و تنظیم شود. زمانی که پمپ، آب را با فشار وارد منبع می کند، قسمت گاز یا هوا به شدت فشرده می شود. سپس این فشردگی تامین فشار آب را بر عهده می گیرد.

یکی از مهم ترین معایب این مدل مخزن انبساط، دفرمه شدن لاستیک ها و یا الاتیسیته شدن آنها به مرور زمان می باشد. همچنین امکان سوراخ شدن و پارگی آنها نیز وجود داشته و قابلیت خود را از دست می دهند. امکان تعویض لاستیک ها وجود نداشته و مخزن باید مجددا خریداری گردد.

مزیت های منبع انبساط بسته

  • امکان خوردگی و رسوب گذاری کم
  • کم شدن هزینه های بهره برداری
  • قابلیت تنظیم فشار
  • عدم نیاز به نصب در ارتفاع زیاد

مقایسه عملکرد منبع انبساط باز با بسته

  • مخزن انبساط باز با هوای آزاد در ارتباط است.
  • در مدل باز مخزن انبساط، فشار هوای وارد شده از بیرون منبع، باعث گردش آب در منبع می گردد.
  • به منظور عملکرد بهتر، مخازن انبساط باز بر روی پشت بام نصب می شود.
  • مخزن انبساط باز برای سیستم هایی با فشار کم مناسب می باشد.
  • منبع انبساط باز دارای لوله های رفت و برگشت، (لوله پرکن، لوله سرریز و لوله هواکش) می باشد.
  • به دلیل قرار داشتن مخرن انبساط باز در معرض هوای آزاد، فشار اعمال شده بر روی آن یک اتمسفر محاسبه می گردد.
  • مدل باز این منبع اگر در ارتفاع پایین تعبیه شود، درست عمل نمی کند و روند کار آن مختل می گردد.
  • نصب و سرویس و تعمیر آن کم هزینه و راحت می باشد.
  • در منبع انبساط باز ضریب اطمینان آن به دلیل اینکه شیر اطمینان وجود نداشته و در صورت افزایش فشار، آب از منبع بدون وابستگی به شیر اطمینان سر ریز می شود، بالا می باشد.
  • اگر در سیستم حرارتی مساحت مناسب برای نصب منبع انبساط باز وجود نداشته باشد، از منبع انبساط بسته استفاده می گردد.
  • در مخزن انبساط باز، قسمتی برای گاز تحت فشار و قسمتی برای ورود آب تعبیه شده که با متعادل ساختن فشار بین گاز تحت فشار و آب، مقدار فشار آب کنترل می شود.
  • می توان مخزن انبساط بسته را در موتورخانه و در مجاورت دیگ نیز نصب نمود.
  • ضریب اطمینان منبع انبساط بسته به دلیل اینکه ممکن است شیر اطمینان به درستی عمل نکند، پایین می باشد.

نحوه ارزیابی حجم منبع انبساط مورد نیاز

اولین قدم به منظور ارزیابی حجم مورد نیاز مخزن انبساط، باید به مواردی مانند نوع و جنس سیستم گرمایشی، محیط و مساحت ساختمان توجه نمود. همچنین این محاسبه باید قبل از خرید مخزن انبساط انجام شود. مخزن انبساط در حجم های مختلفی ساخته می شود. انتخاب نادرست حجم مناسب منبع، باعث بروز بعضی از مشکلات مانند سرازیر شدن آب از درون مخزن و هدر رفتن آب می گردد. به این صورت که اگر حجمی انتخاب شود که نسبت به منبع مورد نظر بیشتر باشد، فشار آببه منظور انتقال، کاهش یا افزایش می دهد.

شکل کلی اجزای منبع انبساط

عوامل موثر بر ارزیابی حجم منبع انبساط

  • بیشترین دما
  • کمترین فشار
  • در نظر گرفتن حجم آب در حال گردش درون سیستم گرمایشی
  • پتانسیل دمایی دیگ
  • سنجش میزان انبساط

علائم خرابی منبع انبساط

  • گرفتگی لوله های رفت و برگشت موتورخانه به مخزن انبساط. (به منظور رفع این مشکل باید لوله های منبع تعویض شوند)
  • پوسیدگی و خوردگی جداره منبع که نشتی و چکه کردن آب از قسمت های پوسیدگی جداره از نشانه های این مشکل است. ( راه حل رفع این مشکل، تعویض منبع می باشد)
  • سرازیر شدن آب منبع که می تواند بر اثر خرابی قسمت فلوتر منبع به وجود بیاید.
  • پوسیدگی و سوراخ شدن توپی مخزن انبساط
  • رسوب گرفتن فلوتر
  • کهنگی قطعات داخلی فلوتر

برای خرید انواع پکیج به سایت اسپیتی مراجعه فرمایید.


نظرات کاربران

  •  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاهده بیشتر