0

آشنایی با عملکرد سیستم و اجزای موتورخانه

بویلر یا دیگ سیستم موتورخانه- وب سایت اسپیتی
بازدید 65

موتورخانه چیست؟

موتورخانه (Boiler Room) شامل یک اتاق یا بخش جداگانه ای از یک ساختمان است که تجهیزات مکانیکی و الکترومکانیکی که به منظور گرمایش یا سرمایش ساختمان های مسکونی، اداری، صنعتی و … استفاده می شوند، درون آن نگهداری می گردد.

به منظور راه اندازی موتورخانه مکان های مسکونی، یک اتاق کافی می باشد. اما به منظور راه اندازی موتورخانه مکان هایی مانند بیمارستان ها، هتل ها و کارخانه ها با در نظر گرفتن وسعت آن ها باید از چندین اتاق استفاده نمود.

موتورخانه مکان های مسکونی معولا در زیرزمین خانه قرار می گیرند. اما به دلیل سنگینی تاسیسات و صدای زیاد ساختمان های وسیع، سیستم موتورخانه در خارج از فضای این ساختمان ها تعبیه می گردد.

نحوه عملکرد موتورخانه

در موتورخانه ابتدا آب از سختی گیر عبور کرده و بعد از آن به بویلر یا دیگ وارد می شود. سپس آب درون بویلر گرم شده و آب گرم به لوله ها منتقل می گردد. به این دلیل که آب گرم به تجهیزات توزیع و تبادل گرمایش فرستاده شده و توسط این تجهیزات مانند فن کویل، شوفاژ و .. خانه را گرم می کند.

عملکرد موتورخانه چیلر نیز مانند بویلر بوده، با این تفاوت که سیستم چیلر بخش سرمایشی موتورخانه می باشد. در مدل های قدیمی موتورخانه از دیگ آبگرم و شعله و … به جای بویلر استفاده می شد.


انواع تجهیزات موتورخانه و نحوه عملکرد آنها

بویلر یا دیگ سیستم موتورخانه

بویلر یا دیگ موتورخانه از لحاظ عملکرد دارای ۳ مدل آب گرم، آب داغ و بخار می باشند. از لحاظ جنس نیز این دیگ ها به دو مدل فولادی و چدنی تقسیم می شوند. معمولا بویلرهای چدنی در برابر فشار، مقاومت کمی را دارا می باشند. به همین دلیل از این مدل در مکان هایی که نیازمند قدرت زیاد نبوده، استفاده می شود. به دلیل مقاومت پایین این بویلرها فقط توسط سیال آب گرم کار می کند.

در ساختمان های بزرگ از بویلر های فولادی به دلیل مقاومت بالای آنها استفاده می گردد. قیمت بویلرهای فولادی بیشتر از مدل چدنی است. به دلیل مقاومت زیاد این دیگ ها با ۳ سیال آب گرم، آب داغ و بخار آب نیز کار می کند.

عملکرد این بویلرها به این صورت است که آب وارد شده به دیگ توسط مشعل گرم شده و توسط لوله ها به شوفاژها و رادیاتورها انتقال می یابد. پس از سرد شدن آب به منظور استفاده دوباره به بویلر ارسال می شود.

مشعل سیستم موتورخانه

حرارت دیگ یا بویلرها توسط مشعل تامین شده و از سوخت های فسیلی مانند بنزین، گازوئیل و گاز شهری استفاده می کند. مشعل گازسوز یکی از پرکاربردترین مدل های مشعل می باشد. این مشعل دارای دو مدل دمنده دار و بدون دمنده است. مدل دمنده دار این مشعل دارای بازدهی بیشتری بوده و همچنین گرمای بیشتری نیز تولید می کند. از مدل بدون دمنده این مشعل در فضاهای کوچک به دلیل تولید حرارت کمتر استفاده می گردد.

مشعل این سیستم همزمان از ۳ عامل احتراق یعنی هوا، سوخت و جرقه به منظور تولید آتش و گرما استفاده می کند. دمای تولید شده توسط این قسمت موتورخانه از ۸۰ تا بیشتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد تغییر می نماید.

چیلر سیستم موتورخانه

چیلر در قسمت سرمایشی موتورخانه قرار گرفته و عملکرد آن مانند بویلر در فرایند گرمایشی می باشد. عملکرد چیلر به این صورت است که گرما را توسط سیکل تبرید یا سرمایش از آب می گیرد و آن را خنک می کند. بعد از آن آب سرد به چرخه سرمایش وارد شده و توسط کانال های سرمایشی، دمای محیط را کم می کند.

در چیلرهای تراکمی به وسیله کمپرسور، فشار گاز کم شده و گاز ورودی به کندانسور سرد می شود. این گاز با از دست دادن حرارت به مایع تبدیل شده و پس از آن به اواپراتور وارد می گردد. بعد از ورود به اواپراتور حرارت آب درون اواپراتور را جذب می کند.

این فرایند مشابه چیلرهای جذبی می باشد تنها با این تفاوت که از روش دیگری برای افزایش فشار گاز استفاده می شود. چیلرهای جذبی دارای مصرف انرژی و صدای کمتری می باشند. به همین علت در سیستم موتورخانه محبوب هستند. همچنین دارای هزینه تعمیر و نگهداری کمتری نسبت به چیلرهای تراکمی می باشند.

برای کسب اطلاعات در مورد چیلر به مقاله “چیلر چیست و معرفی انواع چیلر” مراجعه فرمایید.

پمپ سیستم موتورخانه

آب گرم یا سرد موتورخانه به کمک سیستم های انتقال آب معمولی به کانال های ساختمان منتقل نمی گردد. باید در ساختمان های ۲ یا ۳ طبقه که دارای موتورخانه مرکزی بوده برای ایجاد فشار در جریان آب و انتقال آن به سوی سیستم های گرمایش و سرمایشی طبقات ساختمان از پمپ آب استفاده شود.

هنگام انتخاب و طراحی پمپ آب باید به عواملی مانند تعداد طبقات، ابعاد و ظرفیت مختلف ترمینال ها نیز توجه نمود. در واقع وظیفه افزایش فشار آب و کمک به جریان آب درون سیستم موتورخانه بر عهده پمپ می باشد. در حقیقت آب در سیستم جاری شده و آب گرم توسط این وسیله پمپاژ می گردد.

منبع انبساط سیستم موتورخانه

هنگام گرم شدن آب در بویلر، حجم آب بیشتر شده و انبساط پیدا می کند. در حالت انبساط امکان ترکیدگی لوله های انتقال آب به وجود می آید. برای جلوگیری از ترکیدگی لوله ها باید منبعی به منظور ذخیره آب تعبیه گردد. همچنین هنگام کمبود آب در چرخه، این منبع باید مقدار مشخصی آب را به چرخه ارسال کرده تا سیستم گرمایش دچار مشکل نشود.

لوله های انتقال دهنده سیستم موتورخانه

لوله های آب سرد و گرم در سیستم سرمایش و گرمایش موتورخانه ها به منظور جلوگیری از هدر رفت انرژی عایق شده و به شکل مجزا استفاده می شوند. لوله های مربوط به آب گرم از بویلر به سوی کانال های گرمایش و لوله های مربوط به آب سرد نیز از قسمت چیلر به کانال های سرمایش ارسال می گردند. در حقیقت وظیفه این لوله ها انتقال آب سرد یا گرم می باشد.

شیرآلات سیستم موتورخانه

استفاده از شیرآلات موجب دوام تاسیسات موتورخانه شده و یکی از اجزای جدا نشدنی موتورخانه می باشد. شیرآلات مورد استفاده در این سیستم شامل پروانه ای، کشویی، دروازه ای، سوزنی و کروی بوده که جنس بیشتر این شیرآلات از چدن، آلومینیوم، برنج و پلیمر تشکیل شده است.

سختی گیر آب سیستم موتورخانه

آب دارای سختی شامل عناصر کلسیم و منیزیم می باشد. این عناصر در سیستم موتورخانه ساختمان رسوب کرده و آرام آرام منجر به گرفتی لوله ها، ورودی ها و خروجی های تجهیزات موتورخانه می گردد. همچنین علاوه بر هزینه زیاد پاکسازی تجهیزات، گرفتگی لوله ها خطرناک بوده و منجر به تعویض لوله ها و تعمیر موتورخانه می شود.

به منظور جلوگیری از ایجاد رسوبات باید از سختی گیر آب استفاده شود. وظیفه سختی گیر آب، گرفتن این املاح از آب و جلوگیری از ایجاد رسوب در لوله ها می باشد.

ترموستات سیستم موتورخانه

به منظور تنظیم دمای آب از ترموستات استفاده می گردد. اگر دمای آب از میزان مشخص شده بیشتر شود، مشعل را خاموش کرده تا دمای آب را به منظور جلوگیری از ترکیدن دیگ موتورخانه، ثابت نگه دارد.

هوازدا یا دی اریتور سیستم موتورخانه

بر خلاف موتورخانه های کوچک در موتورخانه های بزرگ به منظور گرفتن اکسیژن، کربن دی اکسید و گازهای حل شده در آب از هوازدا استفاده می شود. این گازهای محلول در آب منجر به ایجاد خوردگی یا زنگ زدگی زیاد در قسمت های مختلف تاسیسات موتورخانه می گردد.

ترمینال های گرما یا سرما سیستم موتورخانه

وظیفه انتقال انرژی آب سرد یا گرم به محیط داخلی ساختمان برعهده ترمینال گرمایشی یا سرمایشی می باشد. رادیاتور و فن کویل از جمله این ترمینال ها هستند. این ترمینال ها نقش گرمایشی و سرمایشی خود را با ورود آب به درون آنها ایفا می کنند.

وظیفه انتشار و هدایت گرما به درون ساختمان بر عهده رادیاتور می باشد. گرمایش رادیاتور نیز توسط آب گرم فراهم می شود. رادیاتور در انواع مختلفی از جمله رادیاتور آلومینیومی، پنلی، فولادی، و برقی تولید می گردد.

مخزن کندانس سیستم موتورخانه

آب کندانس حاصل میعان انرژی بخار تجهیزات موتورخانه است. در مواردی که آب سیستم موتورخانه قطع شود، وظیفه مخزن کندانس اضافه کردن آب ذخیره خود به چرخه دیگ بخار می باشد. استفاده از مخزن کندانس باعث صرفه جویی در مصرف انرژی، آب و فاضلاب می شود. همچنین منجر به کاهش آلودگی هوا می گردد.

سیستم کنترل هوشمند سیستم موتورخانه

امروزه در سیستم های گرمایشی و سرمایشی جدید از سیستم کنترل هوشمند استفاده می شود. این سیستم امکان روشن و خاموش کردن دستگاه را توسط حسگرها و عملگرها فراهم می کند. به طور مثال بویلر یک عملگر بوده و مشعل توسط دستور سیستم پردازش مرکزی روشن یا خاموش می گردد.


عوامل افزایش بازدهی سیستم موتورخانه

  • اندازه مشعل و دیگ باید با یکدیگر دارای هماهنگی باشند.
  • به منظور جلوگیری از ایجاد رسوب، دیگ موتورخانه هر چند وقت یکبار تمیز گردد.
  • برای کنترل دما از ترموستات های موضعی مانند شیر ترموستاتیک رادیاتور استفاده شود و لوله های موتورخانه عایق کاری شوند.
  • برای جلوگیری از گرم شدن دستگاه ها در موتورخانه خانگی باید از دریچه تهویه هوا استفاده گردد.
  • دمای منزل باید در دامنه آسایش حرارتی استاندارد یعنی ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتیگراد تنظیم شود.
  • به منظور جلوگیری از اتلاف انرژی حرارتی توسط پنجره، از پرده های ضخیم استفاده شود. درون خانه نیز لباس گرم پوشیده شود. همچنین می توان یک یا دو لایه نایلون شفاف بر روی پنجره نصب کرد.
  • دریچه های کولر نیز با مسدود کننده های مناسب بسته شود.
  • علاوه بر سرویس و تمیز کردن فن کویل ها به منظور افزایش راندمان باید رادیاتورها نیز هواگیری شده و روی آنها پوشانده نشود.
  • از یک لایه فویل آلومینیومی در پشت رادیاتور به منظور افزایش بازتاب حرارتی استفاده گردد.
  • تا جای که ممکن است از شومینه استفاده نشود و دریچه خروجی آن بسته گردد. در صورت استفاده از شومینه، دمای آن بر روی ۵۵ درجه تنظیم شده و زاویه دریچه خروجی آن مناسب باشد. همچنین برای جلوگیری از خروج هوای گرم از درب شیشه ای در جلوی شومینه استفاده شود.

نکات نصب سیستم موتورخانه

  • باید از محیط و فضا استفاده بهینه نمود.
  • به منظور افزایش راندمان سیستم، باید قطعات و اجزا در محل صحیح قرار بگیرند.
  • با طراحی صحیح نقشه موتورخانه، طول عمر سیستم را افزایش داد.
  • به منظور جلوگیری از آسیب به ساختمان باید زهکشی را به صورت مناسب انجام داد.
  • برای جلوگیری از انتقال گرما به قسمت های حساس باید عایق کاری انجام گیرد.
  • باید به منظور جلوگیری از تجمع گازهای سمی، تهویه مناسب تعبیه گردد.

مزایای سیستم موتورخانه

  • سیستم موتورخانه دارای عمر طولانی تری نسبت به پکیج و دیگر سیستم های گرمایشی می باشد.
  • از لحاظ هزینه اولیه، راه اندازی سیستم موتورخانه مقرون به صرفه تر از نصب پکیج برای هر واحد مجتمع مسکونی به طور جداگانه است.
  • گازکشی سیستم موتورخانه نسبت به گازکشی سیستم پکیج، کمتر می باشد.
  • سیستم موتورخانه نسبت به دیگر سیستم های گرمایشی دارای هزینه کمتر و مناسب تری برای تعمیرات و سرویس می باشد.

نحوه چیدمان تجهیزات سیستم موتورخانه

در سیستم موتورخانه آب گرم توسط دیگ وارد کلکتور می شود. یک لوله بدون واسطه نیز به منبع انبساط متصل می باشد. همچنین دو لوله دیگر بعد از شیر فلکه قرار دارد که یکی از آنها مربوط به آب گرم منبع دوجداره است و دیگری مربوط به آب گرم رادیاتورها بوده نیز توسط کلکتور رفت، آب گرم را حمل می نمایند.

در مسیر برگشت پمپ سیرکوله آب گرم قرار دارد که مکش آب گرم از کلکتور برگشت را انجام می دهد و آن را به داخل ارسال می کند. از سمت دیگر در قسمت پایینی منبع دوجداره آب سرد وارد جدار داخل مخزن می شود. پس از گرم شدن، آب از سمت دیگر این منبع خارج می گردد. پمپ نیز وظیفه دسترسی به آب گرم مصرفی را بر عهده دارد. همچنین به گردش در آوردن آب گرم مصرفی بین مصرف کننده و منبع دو جداره نیز توسط پمپ انجام می گیرد.

این تاسیسات سیستم گرمایش شامل دو دستگاه مخزن انبساط باز، دو دستگاه مخزن کویلی آب گرم، دو دستگاه دیگ آب گرم، سه دستگاه پمپ زمینی که یکی از پمپ ها رزرو بوده و یک دستگاه سختی گیر به همراه تانک نمک می باشد. همچنین یک پمپ خطی نیز برای به گردش در آمدن آب گرم مصرفی تعبیه شده است.


نظرات کاربران

  •  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاهده بیشتر